Λιθίαση Ουροποιητικού

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

 

Οι διάφοροι τύποι λίθων μπορούν να αντιμετωπιστουν με προοληπτικά μέτρα που στοχεύουν στην αιτία του σχηματισμού τους.

Γενικά, η διατήρηση αραιών και ανοιχτόχρομων ούρων μειώνει τον κίνδυνο να σχηματίστει ξανά μια άλλη πέτρα σχεδόν κατά 30 έως 40%.

Επιπλέον, δίαιτα με φυσιολογική λήψη ασβεστίου, χαμηλής περιεκτικότητας σε άλατα και πρωτεΐνες μπορεί να μειώσει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο σχηματισμού λίθων.

Πόσο πρέπει να πίνω;

Η λήψη άφθονου πόσιμου νερόυ είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης σχηματισμού λίθων και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης σχεδόν κατά το ένα τρίτο (30 έως 40%). Μειωμένη πρόσληψη υγρών μπορεί να κάνει τα ούρα σας να γίνουν συμπυκνωμένα, κάνοντας τις πέτρες περισσότερο πιθανό να σχηματιστούν.

Προσπαθήστε να πίνετε δύο με τρία λίτρα υγρών κάθε μέρα. Θα πρέπει να στοχεύετε να κρατάτε τα ούρα σας άχρωμα καθ ‘όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό θα εξασφαλίσει μια παραγωγή ούρων τουλάχιστον δύο λίτρων ανά ημέρα. Εάν έχετε λίθους κυστίνης θα πρέπει να πίνετε ακόμα περισσότερο ώστε να παραχθούν περισσότερα από τέσσερα λίτρα ούρα την ημέρα.

Μπορείτε να πίνετε τσάι, καφέ και αλκοόλ με μέτρο, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της πρόσληψης υγρών σας πρέπει να είναι το νερό. Σας συνιστούμε να πίνετε ένα ή δύο ποτήρια νερό πριν πάτε για ύπνο και όταν σηκωθείτε το πρωί.

Συμβουλές που σας βοηθούν να αυξήσετε την πρόσληψη υγρών είναι:

 

Πίνετε ένα μεγάλο ποτήρι νερό σε συγκεκριμένες ώρες κάθε μέρα (π.χ. όταν σηκώνεστε, όταν φτάνετε στη δουλειά, αφού χρησιμοποιήσετε την τουαλέτα κλπ).

Κρατήστε ένα μπουκάλι ή μια κανάτα νερού δίπλα σας όλη την ημέρα.

Προσπαθήστε να πίνετε ένα ποτήρι νερό κάθε ώρα.

Προσθέστε φέτες λεμονιού ή πορτοκαλιού σε κρύο νερό. Αυτό δίνει ευχάριστη γεύση και βοηθά να κάνετε τα ούρα σας λιγότερο όξινα.

Τρώτε περισσότερα φρούτα και λαχανικά επειδή περιέχουν πολύ νερό.

Προσθέστε κι άλλα υγρά / υγρά τρόφιμα στη διατροφή σας (π.χ. σούπα, στιφάδο & ζελέ).

Τι τρώω επηρεάζει τον σχηματισμό λίθων;

Αυτό που τρώτε δεν είναι τόσο σημαντικό όσο πόσο πίνετε, αλλά παίζει μέρος στο σχηματισμό λίθων.

Είναι απαραίτητο να υπάρχει μια ισορροπημένη διατροφή, αποφεύγοντας τις πάρα πολλές θερμίδες. Πρέπει να περιλαμβάνει φρέσκα φρούτα, σαλάτα και λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, και προϊόντα ολικής αλέσεως όπως το ψωμί ή τα δημητριακά.

Μια υψηλή πρόσληψη ινών είναι χρήσιμη, αν και δεν πρέπει να τρώτε πίτουρο σιταριού

λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε οξαλικά άλατα.

Το ασβέστιο στη διατροφή μου είναι κακό για πέτρες;

Είναι ενδιαφέρον ότι η μείωση της ποσότητας ασβεστίου στη διατροφή σας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνος σχηματισμού πέτρας, αυξάνοντας τα επίπεδα οξαλικού στα ούρα σας. Μία καθημερινή πρόσληψη μέχρι 1000 mg ημερησίως είναι ασφαλής για τους ασθενείς που σχηματίζουν πέτρες ασβεστίου.

Τα περισσότερο ασβέστιο βρίσκονται στα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, κρέμα και τυρί). Μια κανονική, ποικίλη διατροφή θα σας δώσει περίπου 500 mg ασβεστίου το καθένα ημέρα. Η κατά προσέγγιση περιεκτικότητα σε ασβέστιο των γαλακτοκομικών προϊόντων είναι:

γάλα και γιαούρτι – 120 mg ανά 100 g

μαλακό τυρί – 400 mg ανά 100 g

σκληρά τυριά – μέχρι 1000 mg ανά 100 g

Εάν έχετε υπερβολικό ασβέστιο στα ούρα σας, μπορείτε να ωφεληθείτε περιορίζοντας την πρόσληψη ασβεστίου, αλλά θα πρέπει να το συζητήσετε με τον ουρολόγο σας.

Η πρόσληψη οξαλικού παίζει ρόλο στη δημιουργία λίθων;

Ναί. Θα πρέπει να προσπαθήσετε να αποφύγετε τα πλούσια σε οξαλικά τρόφιμα για να διατηρήσετε τα επίπεδα οξαλικού στα ούρα σας σε κανονικό επίπεδο. Πρέπει να αποφύγετε την κατανάλωση του σέλινου, σπανακιού, παντζαριών και σουσαμιού, τα οποία ειναι πλούσια σε οξαλικά.

Μαύρο τσάι, σοκολάτα, ξηροί καρποί (συμπεριλαμβανομένου του φυστικοβούτυρου), κακάο και χαρούπι είναι όλα μέτρια σε περεκτικότητα σε οξαλικό. Πρέπει να τα καταναλώνετε με μέτρο,χωρίς να τα αποκλείσετε εντελώς.

Πρέπει να περιορίσω την πρόσληψη αλατιού μου;

Ναί. Η υψηλή πρόσληψη αλατιού μπορεί να ευνοήσει το σχηματισμό λίθων ασβεστίου. Μην προσθέτετε αλάτι στο φαγητό σας στο τραπέζι: χρησιμοποιήστε πιπέρι, βότανα, μπαχαρικά ή ξίδι ως εναλλακτική λύση .Μπορείτε, ωστόσο, να προσθέσετε μια μικρή ποσότητα αλατιού στο φαγητό σας κατά το μαγείρεμα.

Θα πρέπει να περιορίσετε την πρόσληψη μεταξύ 2300 και 3000 mg / ημέρα (περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι).

Προσπαθήστε να φάτε τρόφιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι. Αποφύγετε τα κονσερβοποιημένα, συσκευασμένα ή επεξεργασμένα τρόφιμα (π.χ. σούπες, αλατισμένα πατατάκια ή ξηροί καρποί, κονσερβοποιημένα κρέατα, πάστα κρέατος, καπνιστά ψάρια και πάστα ψαριών), όλα τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι.

Υπάρχει κάτι άλλο που μπορώ να κάνω για να βοηθήσω εγώ ο ίδιος;

Είναι σημαντικό να μειώσετε το βάρος σας αν είστε υπέρβαρος. Η αυξημένη σωματική δραστηριότητα πρέπει να είναι μέρος οποιουδήποτε προγράμματος μείωσης βάρους.

Θυμηθείτε να πίνετε άφθονο υγρό και να αποφύγετε να αφυδατωθεί αν ιδρώνετε πολύ κατά τη διάρκεια άσκηση.

 

Υπάρχουν άλλες εξετάσεις στις οποίες μπορείτε να υποβληθείτε;

Ναί. Όλοι οι ασθενείς που έκαναν πάνω από ένα επεισόδιο λίθων ουροποιητικού θα πρέπει να υποβληθούν σε εξετάσεις αίματος.

Ελέγξτε τη λειτουργία των νεφρών σας και βεβαιωθείτε ότι το ουρικό οξύ και το ασβέστιο δεν αυξάνονται.

Σε υψηλού κινδύνου ασθενείς για λίθους (νέοι ασθενείς και εκείνοι που είχαν επαναλαμβανόμενες πέτρες), θα πρέπει να συλλέγονται δύο δείγματα ούρων 24 ωρών ώστε το επίπεδο αρκετών χημικών ουσιών στα ούρα σας.

Υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω για να αποτρέψω ορισμένους τύπους λίθων;

Λίθοι οξαλικού ασβεστίου

Μόνο το 10 – 15% των οξαλικών στα ούρα σας προέρχεται από τη διατροφή. Δεν είναι, επομένως, απαραίτητο να περιορίσετε πλήρως τα τρόφιμα που περιέχουν οξαλικά άλατα στη διατροφή σας. Θα πρέπει, ωστόσο, να επιδιώξετε μια μέτρια (και λογική) πρόσληψη οξαλικών αλάτων.

Τα τρόφιμα που είναι ιδιαίτερα υψηλά σε οξαλικά άλατα πρέπει να καταναλώνονται με φειδώ.

Τα παρακάτω τρόφιμα είναι γνωστά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά:

τσάι & καφές (περισσότερο από δύο έως τρία φλιτζάνια την ημέρα)

καρύδια (π.χ. αμύγδαλα), σουσάμι, σπόροι και προϊόντα με καρύδια (π.χ. φυστικοβούτυρο)

κακάο και σοκολάτα

μερικοί καρποί (σύκα, μανταρίνια, δαμάσκηνα, μούρα και σταφίδα)

προϊόντα σόγιας (tofu, γάλα σόγιας, σόγια, τυρί & παγωτό σόγιας)

ορισμένα λαχανικά (σέλινο, σπανάκι, πράσα, okra, μαϊντανός & παντζάρι)

Λίθοι ουρικού Οξέως

Θα πρέπει να προσπαθήσετε να περιορίσετε την πρόσληψη πουρινών στη διατροφή σας. Αυτές είναι επικίνδυνες χημικές ουσίες, που βρίσκονται στα περισσότερα τρόφιμα.

Οι κύριες πηγές των πουρινών στη διατροφή είναι:

κρέας – όλα τα κρέατα, συμπεριλαμβανομένου του ήπατος, της καρδιάς, των νεφρών, εκχυλίσματα κρέατος (π.χ. βοδινό)

ψάρια – ειδικά γαύρος, καβούρια, ιχθυάλευρα, ρέγγες, σκουμπρί, σαρδέλες, γαρίδες

άλλα -μπύρα, σπαράγγια, κουνουπίδια, μανιτάρια, μπιζέλια, φασόλια και σπανάκι.

Τα επίπεδα ουρικού οξέος είναι συχνά υψηλότερα σε άτομα που είναι υπέρβαρα, οπότε απώλεια βάρους μπορεί να σας βοηθήσει. Η λήψη αλλοπουρινόλης, η οποία μειώνει τα επίπεδα ουρικού οξέως στο αίμα, δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στη μείωση του κινδύνου λίθων ουρικού οξέως

Λίθοι φωσφορικού ασβεστίου

Οι διατροφικές αλλαγές έχουν μικρή επίδραση στον σχηματισμό λίθων φωσφορικού ασβεστίου. Όλες οι γενικές συμβουλές παραπάνω είναι έγκυρες αλλά πρέπει να αποφύγετε τη λήψη οτιδήποτε αλκαλοποιεί τα ούρα σας.

Ο χυμός των βακκίνιων μπορεί να είναι ευεργετικός επειδή οξύνει τα ούρα σας και μειώνει ελαφρώς τα επίπεδα οξαλικού των ούρων.

 

Λιθοι Στρουβίτη

Αυτοί παρατηρούνται κυρίως στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, και συνήθως οφείλονται σε λοίμωξη στα ούρα σας. Τα εμπλεκόμενα βακτήρια (είδη Proteus) παράγουν ένα ένζυμο (ουρεάση) που διασπά την ουρία στα ούρα σας για να σχηματίσει αμμωνία. Αυτό κάνει τα ούρα ιδιαίτερα αλκαλικά, διευκολύνοντας το σχηματισμό τους. Μόλις αυτές οι πέτρες παρουν μορφή, είναι επιρρεπείς σε περαιτέρω μόλυνση, με αποτέλεσμα ένα “φαύλο κύκλο” ταχείας ανάπτυξης λίθων.

Αυξημένη πρόσληψη υγρών, αντιβιοτικά χαμηλής δόσης (ανάλογα με τις ανάγκες) και οξινοποίηση των ούρων είναι όλα αποτελεσματικά, αλλά ο κύριος στόχος είναι να απαλλαγείτε από όλες τις πέτρες σας, γεγονός που εξαλείφει τις πιθανότητες για υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα (αναστολείς ουρεάσης) που εμποδίζουν το ένζυμο που παράγεται από τα βακτήρια, αλλά δεν χρησιμοποιούνται κανονικά λόγω του υψηλού κινδύνου σημαντικών παρενεργειών.

Λίθοι Κυστίνης (κυστίνη)

Κάποια βασικά μέτρα παραμένουν ο σημαντικότερος τρόπος πρόληψης σχηματισμού λίθων κυστίνης:

Αυξήστε την πρόσληψη υγρών – πρέπει να πίνετε αρκετά υγρά για να παράγετε δύο ή τρία λίτρα ούρα ανά ημέρα.

Τροποποιήστε τη διατροφή σας – να μειώσετε στη διατροφή σας την πρόσληψη μεθειονίνης (από την οποία σχηματίζεται η κυστίνη) με τον περιορισμό πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης.

Αλκαλοποιήστε τα ούρα σας – αυτό διευκολύνει τη διάλυση της κυστίνης στο σώμα σας ούρο. Συνήθως το χρησιμοποιούμε το κιτρικό κάλιο.

Ελέγξτε την οξύτητα των ούρων σας (pH) – χρησιμοποιώντας ειδικά δείγματα μέτρησης Ph.Βεβαιωθείτε ότι τα ούρα σας παραμένουν αλκαλικά.

Υπάρχουν φάρμακα διαθέσιμα για τη θεραπεία πετρών κυστίνης, αλλά χρησιμοποιούνται μόνο σε ασθενείς με:

Πολύ γρήγορο και συχνό σχηματισμό λίθων.

Συχνή ανάγκη χειρουργικής επέμβασης

Κακή συμμόρφωση ή κακή ανταπόκριση στα παραπάνω μέτρα.

Η θεραπεία με φάρμακα πρέπει να παρακολουθείται στενά για παρενέργειες και περιλαμβάνει:

θειοπρονίνη (α-μερκαπτοπροπιονυλ γλυκίνη, Thiola ™ ή Acadione ™) –

Συνδέεται με μόρια κυστίνης που σχηματίζουν μια πιο διαλυτή ένωση που εκκρίνεται εύκολα στα ούρα.

d-πενικιλλαμίνη (Distamine ™) – ο ίδιος τρόπος δράσης με τη θειοπρονίνη αλλά με υψηλότερο κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών

καπτοπρίλη (Capoten ™) – χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης αλλά είναι σχετικά αναποτελεσματική, και χρησιμοποιείται μόνο εάν τα παραπάνω φάρμακα είναι ακατάλληλα.