Πέτρα στα Νεφρά (Νεφρολιθίαση): Συμπτώματα, Αίτια & Θεραπεία

Τι είναι ;

Η πέτρα στα νεφρά, γνωστή και ως νεφρολιθίαση, είναι μια συχνή πάθηση του ουροποιητικού συστήματος κατά την οποία σχηματίζονται κρύσταλλοι και λίθοι μέσα στα νεφρά. Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της πέτρας, μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα ή να προκαλέσει έντονο πόνο, γνωστό ως νεφρικό κολικό, καθώς και άλλα συμπτώματα από το ουροποιητικό.

Πώς καταλαβαίνω ότι έχω;

Η διάγνωση βασίζεται στην αξιολόγηση των συμπτωμάτων και, ανάλογα με την περίπτωση, σε απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις.

Τι γίνεται αν έχω πέτρα;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση του λίθου, καθώς και από τη συνολική κατάσταση του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πέτρα μπορεί να αποβληθεί αυτόματα, ενώ σε άλλες απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση.

Τι είναι οι πέτρες στα νεφρά;

Οι πέτρες στα νεφρά (νεφρικοί λίθοι, νεφρολιθίαση ή ουρολιθίαση) είναι εναποθέσεις από μεταλλικά στοιχεία και άλατα που σχηματίζονται στα νεφρά. Μπορούν να εντοπιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού συστήματος, από τα νεφρά έως την ουροδόχο κύστη. Συνήθως δημιουργούνται όταν τα ούρα είναι πολύ συμπυκνωμένα, με αποτέλεσμα τα μεταλλικά στοιχεία να κρυσταλλοποιούνται και να σχηματίζουν λίθους.

Η αποβολή μιας πέτρας μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, όμως όταν η κατάσταση διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, συνήθως δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη. Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση του λίθου, μπορεί να αρκεί συντηρητική αντιμετώπιση με αναλγητικά και αυξημένη πρόσληψη υγρών, ώστε να αποβληθεί αυτόματα. Αν, όμως, ο λίθος προκαλεί απόφραξη, παραμένει στο ουροποιητικό ή συνδέεται με λοίμωξη και άλλες επιπλοκές, μπορεί να χρειαστεί ειδική θεραπευτική παρέμβαση.

Σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης λίθων, μπορεί επίσης να συσταθούν προληπτικά μέτρα και κατάλληλη θεραπεία, με στόχο τη μείωση της πιθανότητας υποτροπής.
Σε περίπτωση που υπάρχει αυξημένη πιθανότητα επανεμφάνισης λίθων, μπορεί να σας συστηθεί να ακολουθήσετε προληπτική θεραπεία για να μειωθεί αυτή η πιθανότητα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Ένας λίθος στα νεφρά συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι να μετακινηθεί μέσα στο νεφρό ή να περάσει στον ουρητήρα, τον σωλήνα που συνδέει το νεφρό με την ουροδόχο κύστη.

Πού πονάει η πέτρα στα νεφρά;

Όταν μια πέτρα κολλήσει στον ουρητήρα, μπορεί να εμποδίσει τη ροή των ούρων και να προκαλέσει διάταση στο νεφρό και σπασμό στον ουρητήρα, με αποτέλεσμα έντονο πόνο.

Πώς είναι ο πόνος;

• Έντονα και ξαφνικά στη μέση, κάτω από τα πλευρά.
• Χαμηλά στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα.
• Επαναλαμβανόμενα, με την ένταση να αυξάνεται ή να μειώνεται.
• Ως πόνος ή αίσθηση καψίματος κατά την ούρηση.

Ο πόνος μπορεί επίσης να αλλάζει σημείο ή ένταση καθώς η πέτρα μετακινείται μέσα στο ουροποιητικό σύστημα.

Κλείστε αμέσως ραντεβού με τον γιατρό σας αν έχετε οποιοδήποτε σημάδι ή σύμπτωμα που σας ανησυχεί όπως:

• Πόνο τόσο δυνατό που δεν μπορείτε να σταθείτε ή να βολευτείτε σε μία στάση σώματος
• Πόνο συνοδευόμενο από ναυτία και εμετούς
• Πόνο συνοδευόμενο από πυρετό και ρίγη
• Αίμα στα ούρα
• Δυσκολία στην ούρηση

Ναί. Θα πρέπει να προσπαθήσετε να αποφύγετε τα πλούσια σε οξαλικά τρόφιμα για να διατηρήσετε τα επίπεδα οξαλικού στα ούρα σας σε κανονικό επίπεδο. Πρέπει να αποφύγετε την κατανάλωση του σέλινου, σπανακιού, παντζαριών και σουσαμιού, τα οποία ειναι πλούσια σε οξαλικά.

Μαύρο τσάι, σοκολάτα, ξηροί καρποί (συμπεριλαμβανομένου του φυστικοβούτυρου), κακάο και χαρούπι είναι όλα μέτρια σε περεκτικότητα σε οξαλικό. Πρέπει να τα καταναλώνετε με μέτρο,χωρίς να τα αποκλείσετε εντελώς.

Είναι σημαντικό να μειώσετε το βάρος σας αν είστε υπέρβαρος. Η αυξημένη σωματική δραστηριότητα πρέπει να είναι μέρος οποιουδήποτε προγράμματος μείωσης βάρους.

Θυμηθείτε να πίνετε άφθονο υγρό και να αποφύγετε να αφυδατωθεί αν ιδρώνετε πολύ κατά τη διάρκεια άσκηση.

Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα δημιουργίας λίθων στα νεφρά περιλαμβάνουν:

• Οικογενειακό ή προσωπικό ιστορικό. Αν κάποιος στην οικογένειά σας, είχε πέτρες στα νεφρά, είναι πιο πιθανό να δημιουργηθούν και σε εσάς επίσης. Αν έχετε ιστορικό με πέτρες στα νεφρά, είναι πιο πιθανό να δημιουργηθούν και πάλι.
• Αφυδάτωση. Αν δεν πίνετε αρκετό νερό κάθε μέρα μπορεί να αυξηθεί η πιθανότητα δημιουργίας λίθων στα νεφρά. Άνθρωποι που ζουν σε θερμά, ξηρά κλίματα και αυτοί που ιδρώνουν πολύ έχουν αυξημένες πιθανότητες από άλλους να αναπτύξουν πέτρες στα νεφρά.
• Συγκεκριμένη διατροφή. Διατροφή υψηλή σε πρωτεΐνες, νάτριο (αλάτι) και ζάχαρη μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα δημιουργίας λίθων ορισμένων τύπων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε διατροφή υψηλή σε νάτριο. Το υπερβολικό αλάτι στην διατροφή αυξάνει την ποσότητα ασβεστίου που μπορούν να φιλτράρουν τα νεφρά με αποτέλεσμα να αυξάνεται κατακόρυφα η πιθανότητα δημιουργίας λίθων.
• Παχυσαρκία. Υψηλός δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), μεγάλο μέγεθος μέσης και αύξηση βάρους σχετίζονται με αύξηση της πιθανότητας δημιουργίας λίθων.
• Παθήσεις του πεπτικού συστήματος και χειρουργείο. Χειρουργείο γαστρικού bypass, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου ή χρόνια διάρροια μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές στην διαδικασία πέψης και να επηρεαστεί η απορρόφηση του ασβεστίου και του νερού, αυξάνοντας τις ποσότητες ουσιών στα ούρα που συμβάλουν στον σχηματισμό λίθων.
• Άλλες ιατρικές παθήσεις όπως η οξεία σωληναριακή νέκρωση, η κυστινουρία, ο υπερπαραθυρεοειδισμος και οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ουροποιητικού μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο δημιουργίας λίθων στα νεφρά.

Συγκεκριμένα φάρμακα και συμπληρώματα, όπως βιταμίνη C, συμπληρώματα διατροφής, υπερβολική χρήση καθαρτικών, αντιόξινα με βάση το ασβέστιο και συγκεκριμένα φάρμακα για θεραπεία ημικρανιών και κατάθλιψης, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο δημιουργίας λίθων.